ଏବଂ ପ୍ରବର୍ତିତଂ ଚକ୍ରଂ ନାନୁବର୍ତୟତୀହ ଯଃ ।
ଅଘାୟୁରିନ୍ଦ୍ରିୟାରାମୋ ମୋଘଂ ପାର୍ଥ ସ ଜୀବତି ।।୧୬।।

ଏବ - ଏହିପରି ଭାବରେ ; ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତଂ - ଗତି କରି; ଚକ୍ରଂ - ଚକ୍ର ; ନ ଅନୁବର୍ତୟତି - ଅନୁସରଣ ନ କରେ; ଇହ - ଏହି ଜୀବନରେ; ଯଃ- ଯିଏ; ଅଘାୟୁଃ- ପାପପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଆରାମଃ- ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁୁଖାର୍ଥେ ; ମୋଘଂ- ବୃଥା ; ପାର୍ଥ- ହେ ପୃଥାପୁତ୍ର(ଅର୍ଜୁନ); ସଃ- ସେମାନେ ; ଜୀବତି- ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।

ଅନୁବାଦ

BG 3.16: ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁ ମାନେ ବେଦ ପ୍ରଣୀତ ଯଜ୍ଞ ଚକ୍ରରେ ନିଜର ଦାୟୀତ୍ୱ ବହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପାପ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ପାଇଁ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ବାସ୍ତବରେ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ନିରର୍ଥକ ଅଟେ ।

ଭାଷ୍ୟ

ଚକ୍ରର ଅର୍ଥ ଘଟଣାବଳୀର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମନ୍ୱୟ । ଶସ୍ୟରୁ ବୃଷ୍ଟିର ଚକ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶ୍ଲୋକ ୩.୧୪ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହି ସାର୍ବଭୌମିକ କର୍ମଚକ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ନିଜ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରି ଏହାର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ସହଯୋଗ କରିଥାଆନ୍ତି । ଯେହେତୁ ଆମେ ଏହି  ଫଳଚକ୍ରର ଉପଭୋକ୍ତା ଅଟୁ, ତେଣୁ ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଆମର ଧାର୍ଯ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଆମେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଏହି ଚକ୍ରରେ କେବଳ ଆମେ ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନ ଇଛା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅର୍ପଣ ହୋଇଛି । ଯଦ୍ୱାରା ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବରେ ଗତି କରିବାରେ ସହଯୋଗ କରିପାରିବା ଅବା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏହି କ୍ରିୟାରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବା । ଯେତେବେଳେ ମାନବ ସମାଜର ସଂଖ୍ୟାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ନିୟମରେ ସହବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି ସେତେବେଳେ  ଭୌତିକ ଉନ୍ନତି ହେବା ସହିତ  ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ  ପ୍ରଗତି  ଉଦ୍ରେକ ହୋଇଥାଏ । ମାନବ ଇତିହାସରେ ଏପରି ସମୟ ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ହୋଇଥାଏ । ବିପରୀତ ରୂପେ ଯେତେବେଳେ ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶ୍ୱଚକ୍ରର ଏହି ନିୟମକୁ ଅମାନ୍ୟ କରି ନିଜର ଦାୟୀତ୍ୱ ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତି ଦଣ୍ଡ  ଦେବା ଆରମ୍ଭ  କରିଥାଏ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଓ  ପ୍ରଗତି  ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । 

ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଚକ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ଚେତନା ଯୁୁକ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା, ଶିକ୍ଷା ଦେବା ତଥା ଉନ୍ନତି କରିବା ପାଇଁ, ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁ ମାନେ ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଧିାରିତ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମାନଙ୍କର ଦାସ ହୋଇ ଏକ ପାପମୟ ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି ।  

Bookmark this Verse

Sign in to save your favorite verses.

Add a Note
Swami Mukundananda
3. କର୍ମ ଯୋଗ

ଯେକୌଣସି ଶ୍ଲୋକକୁ ତୁରନ୍ତ ଯାଆନ୍ତୁ

ଆପଣ ଚାହୁଁଥିବା ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ସହଜରେ ଖୋଜନ୍ତୁ।

Book with feather

ନିଜ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ପାଆନ୍ତୁ

Bhagavad Gita — The Song of God ଭଗବଦ୍ ଗୀତା
The Song of God
Order Now
Bhagavad Gita for Everyday Living Bhagavad Gita for
Everyday Living
Order Now

ସମ୍ପର୍କରେ ରୁହନ୍ତୁ!

ଆଜିର ଶ୍ଲୋକ

ପ୍ରତିଦିନ ପବିତ୍ର ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଜ୍ଞାନ ଆପଣଙ୍କ ଇମେଲ ରେ ପାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଦିନର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ

"ଭଗବଦ୍ ଗୀତା - ଆଜିର ଶ୍ଲୋକ" ସଦସ୍ୟତା ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ!

Get Your Own Gita
Bhagavad Gita — The Song of God

ଭଗବଦ୍ ଗୀତା
The Song of God

Order Now
Bhagavad Gita for Everyday Living

Bhagavad Gita for Everyday Living

Order Now
What's New in
Holy Bhagavad Gita
  • Redesigned home, verse, and chapters pages
  • Personal accounts — sign in with email, phone, or Google
  • Bookmark verses and save notes on any verse
  • Track your reading progress across all 18 chapters
  • Quick-jump to any verse
  • Full site now available in all 6 languages
  • Overall visual polish and consistency